നെടുമുടി
ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്

ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ നെടുമുടിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അതിപുരാതനമായ ഒരു ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രമാണ്. കായലിന്റെയും പാടശേഖരങ്ങളുടെയും നടുവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം നൂറ്റാണ്ടുകളായി കുട്ടനാടിന്റെ ആത്മീയ-സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമായി അറിയപ്പെടുന്നു. മാത്തൂർ കുടുംബത്തിന്റെ കുലദേവതയായ “മാത്തൂർ ഭഗവതി”യാണ് ഇവിടെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ.

മാത്തൂർ കുടുംബത്തിന്റെ ചരിത്രം ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവായ ദേവനാരായണനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മലബാറിൽ നിന്നെത്തിയ പ്രശസ്ത യോദ്ധാവായ മാത്തൂർ പണിക്കർ ചെമ്പകശ്ശേരി രാജ്യത്തിന്റെ സൈന്യാധിപനായി നിയമിക്കപ്പെട്ടുവെന്നാണ് പരമ്പരാഗത വിശ്വാസം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനത്തിൽ സന്തുഷ്ടനായ രാജാവ് നെടുമുടിയിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലുമായി ഭൂമിയും വാസസ്ഥലവും നൽകി. അങ്ങനെ കുട്ടനാട്ടിൽ മാത്തൂർ കുടുംബത്തിന്റെ പാരമ്പര്യത്തിന് തുടക്കമായി.

ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, മാത്തൂർ പണിക്കറുടെ കുടുംബാംഗം കർണാടകയിലെ ഉടുപ്പി പ്രദേശത്ത് കളരിപ്പയറ്റ് അഭ്യസിച്ച ശേഷം മടങ്ങുമ്പോൾ ഗുരുപത്നിയിൽ നിന്ന് ശക്തിയേറിയ ഒരു ദേവീപ്രതീകം സ്വീകരിച്ചു. പിന്നീട് പ്രശസ്ത പണ്ഡിതനായ അറ്റുപുറത്ത് ഭട്ടതിരി അതിന് പ്രാണപ്രതിഷ്ഠ നടത്തി ഭദ്രകാളിയെ മാത്തൂർ ഭഗവതിയായി ആരാധനയ്ക്ക് സ്ഥാപിച്ചു. അതിനുശേഷം ക്ഷേത്രം മാത്തൂർ കുടുംബത്തിന്റെയും പ്രദേശവാസികളുടെയും പ്രധാന ആരാധനാകേന്ദ്രമായി മാറി.

കേരളത്തിന്റെ തനത് വാസ്തുശില്പരീതിയിൽ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന ക്ഷേത്രം മനോഹരമായ മരംകൊത്തുപണികൾ, വലിയ ആൽമരങ്ങൾ, കൽവിളക്കുകൾ, കലിത്തട്ട് എന്നിവകൊണ്ട് പ്രശസ്തമാണ്. കഥകളി, വേലകളി, കളരിപ്പയറ്റ് തുടങ്ങിയ കലകളുടെ വളർച്ചയിൽ മാത്തൂർ കുടുംബത്തിനും ക്ഷേത്രത്തിനും വലിയ പങ്കുണ്ടായിരുന്നു. തുള്ളൽ കവി Kunchan Nambiar മാത്തൂർ കുടുംബത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് കലിത്തട്ടിൽ ഇരുന്ന് നിരവധി തുള്ളൽ കൃതികൾ രചിച്ചുവെന്നാണ് ചരിത്രരേഖകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവായ Swathi Thirunal Rama Varma ക്ഷേത്രം സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ തലയിൽ ഉണ്ടായ വീക്കം ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ മാറിയെന്നും തുടർന്ന് “ഉണ്ണിയപ്പം വഴിപാട്” ആരംഭിച്ചുവെന്നുമുള്ള ഒരു പ്രസിദ്ധമായ ഐതിഹ്യമുണ്ട്. ഇന്നും ഈ വഴിപാട് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന നേർച്ചകളിലൊന്നായി തുടരുന്നു.

മണ്ഡലമാസത്തിൽ നടക്കുന്ന പന്ത്രണ്ടുദിവസത്തെ ഉത്സവം ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാന ആഘോഷമാണ്. ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന മാത്തൂർ കുടുംബാംഗങ്ങളും ഭക്തജനങ്ങളും ഈ ഉത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എത്തുന്നു. കഥകളി, വേലകളി, ഭാഗവത സപ്താഹം തുടങ്ങിയ സാംസ്കാരിക-ആത്മീയ പരിപാടികൾ ഉത്സവത്തിന്റെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളാണ്.